Toekomstbestendig watersysteem
Als gevolg van klimaatverandering krijgen we te maken met steeds heftigere buien en met langere droge periodes. Kortom, de extremen nemen toe. Om ook in de toekomst voldoende water te bergen en aan- en af te kunnen voeren, moet het watersysteem meebewegen met een veranderend klimaat.
Voortgang speerpunt
Vergroten van het waterbergend en -verwerkend vermogen van het watersysteem
Het is niet haalbaar om voor het einde van de planperiode de volledige wateroverlastopgave, berekend op het klimaat van 2050, ingevuld te hebben. Voor enkele locaties blijkt het bovendien niet realistisch om de opgave berekend op het huidig klimaat in te vullen voor 1 januari 2028, de deadline die gesteld is in de Omgevingsverordening Zuid-Holland.
Dit heeft meerdere oorzaken. De doorlooptijd van de watergebiedsplannen, waarin we de wateroverlastopgave oplossen, blijkt langer te zijn dan de inschatting was voordat dit traject werd gestart. Dat komt door de grote complexiteit die bij de eerste watergebiedsplannen boven water kwam en door de druk op de beschikbare capaciteit. Hierdoor blijkt het niet maakbaar te zijn om de volledige ronde watergebiedsplannen voor het einde van de planperiode af te ronden. Hiernaast komen we ook knelpunten tegen waarbij het niet evident is dat deze realistisch of doelmatig zijn om op te lossen. Voor deze knelpunten zal voor de deadline van 31 december 2027 een gebiedsnormering aangevraagd moeten worden bij de provincie.
Wel hebben we de eerste jaren van deze planperiode veel werk verzet om de wateroverlastopgave voor het klimaat van 2050 inzichtelijk te maken en op te lossen. Elf van de 25 watergebiedsplannen hebben de eerste 2 fases doorlopen en zijn na consultatie in de Commissie Water door het College van D&H vastgesteld. Enkele maatregelen vanuit de watergebiedsplannen zijn reeds richting uitvoering gegaan, waarmee in 2026 doorgezet zal worden.
Verder blijven we met omgevingspartners in gesprek om waar mogelijk extra waterbergend vermogen te realiseren, ook buiten de watergebiedsplannen om. Ook onze inspanningen op klimaatadaptatie en hemelwater (zie hoofdstuk “Toekomst”) dragen positief bij aan het gereed maken van ons watersysteem op het klimaat van 2050.
Vergroten van het inzicht in de gevolgen van klimaatverandering voor het watersysteem
Deze planperiode heeft het KNMI nieuwe klimaatscenario’s uitgebracht, op basis waarvan de STOWA nieuwe neerslagreeksen voor het toekomstige klimaat heeft berekend. Binnen ons waterschap is doorberekend wat deze nieuwe neerslagreeksen betekenen voor onze wateroverlastberekeningen en is het klimaatscenario KNMI’23 – Hoge CO2-uitstoot – vernattend klimaat vastgesteld als scenario waar we deze berekeningen op baseren.
Mede naar aanleiding van de wateroverlast in Limburg in 2021 wordt er gewerkt aan een integrale, risicogerichte benadering voor de normering wateroverlast na 2027. Ons waterschap is aangesloten bij het traject om deze normering vorm te geven. Ook is er samen met de provincie Zuid-Holland en inliggende waterschappen berekend wat het zou betekenen als er een “Limburgbui” op ons gebied zou vallen.
Met de afronding van het project Nieuwe Besturing Watersysteem – Uniformeren Technische Automatisering in 2025 beschikken we over een systeem dat ondersteuning biedt om het waterbeheer onder alle weersomstandigheden proactief, optimaal en efficiënte uit te uitvoeren. We kunnen gebruikmaken van scenario- en gebiedssturing en worden we continue en transparant geïnformeerd over de actuele situatie. Centrale regie kan plaatsvinden en er kan op veilige manier vanaf overal worden gestuurd.
Hiernaast is er tijdens deze programmaperiode gewerkt aan de waterschapsregiekamer (WRK), waarin een centraal overzicht van onze waterketen (rioolwaterzuivering) en watersystemen in ons hele werkgebied gegeven kan worden. Zo zijn wij met meer data, bredere inzichten en kennisborging beter voorbereid op onze toekomst met klimaatverandering, piekbuien en langdurige droogte.