We 'vergroenen' en versterken de biodiversiteit

Onder invloed van klimaatverandering en milieuvervuiling staat de biodiversiteit mondiaal onder druk. Dat merken we ook in Nederland: van alle inheemse plant- en diersoorten die we in 1900 in ons land hadden, is een groot deel verdwenen, zo blijkt uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving. Naast klimaatverandering en milieuvervuiling vormen ook niet-duurzame landbouw, ontbossing, infrastructuur, verstedelijking en energieproductie bedreigingen voor de natuur. In de maatschappij zien we dan ook een toenemende aandacht voor en waardering van 'groen'. Bomenkap of andere aantastingen van natuur en landschap leiden dan ook niet zelden tot grote maatschappelijke verontwaardiging. Toekomstbestendig waterbeheer wordt door deze ontwikkelingen in toenemende mate ook een 'groener' en meer op biodiversiteit gericht waterbeheer.

Voortgang speerpunt

Deze tijdbalk laat zien dat de realisatie van dit speerpunt onder druk staat

Meebewegen met de natuur

Ons zuidwestelijk Deltagebied is een blauw-groen kloppend hart, met de grote rivieren en de Deltawateren als 'slagaders' en het netwerk van dijken, kreken, sloten, wegbermen, landschapselementen, bossen en stedelijk groen als 'aders en haarvaten'. Als waterschap zijn we eigenaar en beheerder van een groot deel van dit netwerk, dat de ruggengraat vormt voor de biodiversiteit en (de beleving van) het landschap.

Vanuit een gezamenlijk belang voor een veilige en leefbare delta voor mens, dier en plant willen we, samen met andere partijen, meer gaan meebewegen met de natuur. Om dat te bereiken streven we naar een vergroening van onze waterschapstaken. In ons Groenbeleidsplan Buitengewoon groen 2022-2027 hebben we dan ook aangegeven dat we het behouden van landschappelijke waarden en het vergroten van de biodiversiteit als een maatschappelijke en essentiële taak voor het waterschap zien.

Bij de inrichting en het beheer en onderhoud van onze dijken, wegen, watergangen en terreinen spelen landschap en biodiversiteit een belangrijke rol. Het gaat dan zowel om biodiversiteit boven als onder water. Maar ook buiten onze eigen assets is het noodzakelijk een andere koers te gaan varen. Zo zullen we samen met andere partijen waterkringlopen gaan herstellen, waarbij bodems in landelijk en stedelijk gebied hun sponswerking weer terug kunnen krijgen.

We behouden de landschappelijke waarden

Hollandse Delta beheert ongeveer 60.000 bomen, 129 hectare bosplantsoen en 80 kilometer hagen die langs dijken, wegen, watergangen en op eigen terreinen staan. Deze bomen en struiken zijn zeer bepalend voor de beleving van het landschap. Behoud van dit bestand is het uitgangspunt in ons beleid. Jaarlijks verdwijnen er zo’n vierhonderd bomen bijvoorbeeld door storm, ziekte of kap. In het groenbeleidsplan is aangegeven dat bomen één op één vervangen worden om ons bomenbestand duurzaam in stand te houden. In het seizoen 2021/2022 is een inhaalslag gemaakt van de herplantopgaven vanaf 2018. Sindsdien liggen we op koers voor wat betreft de herplantopgave.

Naast de aanplant van bomen worden op geschikte locaties ook struiken aangeplant. Op een aantal locaties wordt spontane opschot van struiken rondom bomen niet meer standaard verwijderd. Zo ontstaat er een mooie struiklaag onder de bomen.

Op plaatsen waar de veiligheid dat toe laat, laten we nu ook kwijnende en dode bomen staan. Deze bomen zijn van belang voor vleermuizen, vele soorten insecten en paddenstoelen.

Op deze is te zien dat bomenrijen beeldbepalend zijn in het landschap — Bomenrijen zijn beeldbepalend in het landschap

We vergroten de biodiversiteit

Het vergroten van de biodiversiteit doen we op verschillende manieren. Via bovenstaand subdoel, 'behouden van de landschappelijke waarden', wordt tevens bijgedragen aan het vergroten van de biodiversiteit. Daarnaast is deze doelstelling in 2 andere programma’s verwerkt:

Bij het onderhoud van onze eigendommen en assets speelt biodiversiteit een steeds grotere rol. In 2025 heeft de focus vooral gelegen op ons bomenbestand, het ecologisch maaien van dijkgraslanden en het ecologisch maaien van wegbermen.