Duurzaamheid
Ons waterbeheer toekomstbestendig maken begint met het beperken van onze negatieve impact op klimaat en milieu. Door duurzaam te handelen willen we klimaatverandering, milieuvervuiling en de toenemende schaarste aan grondstoffen zo veel mogelijk tegengaan.
Voortgang speerpunt
Verdere professionalisering duurzaamheid
Ons waterschap hanteert het uitgangspunt dat de duurzame doelen alleen behaald kunnen worden als duurzaamheid onderdeel uitmaakt van alle werkzaamheden die we als waterschap uitvoeren.
In 2025 is het 1e Klimaatactieplan opgeleverd, waarin de duurzame doelen van ons waterschap zijn vertaald naar concrete uitvoeringsstrategieën. Ook is er gewerkt aan een programmaplan Duurzaam WSHD, waarin doelen en inspanningen benoemd zijn om duurzaamheid verder in de haarvaten van de organisatie te krijgen. Met deze 2 documenten is een belangrijke basis gelegd voor de verdere inbedding van duurzaamheid binnen ons waterschap.
Energieneutraal in 2030
In 2024 was WSHD voor 54% energieneutraal en dat is iets minder dan in 2023 (55%). Hoewel ons energieverbruik is gedaald met 3,5%, onder andere door energiebesparende maatregelen, is er ook minder duurzame energie opgewekt en zijn er geen nieuwe grote energieprojecten gerealiseerd.
Om energieneutraal te worden blijven we inzetten op een mix van zon, wind, warmte, en biogas voor duurzame energieopwekking. Hierbij werken we nauw samen met diverse partners. Daarnaast nemen we natuurlijk ook maatregelen om energie te besparen.
Met lange doorlooptijden van onze eigen projecten rondom groengas, grote onzekerheid rond het realiseren van zon- en windprojecten in onze regio, en beperkingen door netcongestie is het zeer onwaarschijnlijk dat we het doel in 2030 gaan behalen.
Ontwikkeling duurzame energieopwekking
Duurzame energie opwekking en doelstelling 2030
| Jaar | Opwekking WSHD | Opwekking derden op terrein WSHD | Totaal |
|---|---|---|---|
| 2022 | 47,0% | 12,4% | 59,4% |
| 2023 | 44,8% | 9,7% | 54,5% |
| 2024 | 43,9% | 10,0% | 53,9% |
| 2030 | Meer dan 100% |
Fossiele brandstoffen en CO₂-uitstoot
Onze totale uitstoot van broeikasgassen was in 2024 ongeveer 42.000 ton CO₂-equivalenten, op relatief stabiel niveau sinds 2022. Het grootste deel daarvan komt van lachgas en methaan uit het zuiveringsproces. Dat zijn sterke broeikasgassen waar we nog te weinig inzicht en grip op hebben. Daarom zijn we in 2024 gestart met lachgasmetingen op de zuiveringen Hoogvliet en Dokhaven. In 2025 hebben we inzicht gekregen in de hoogte van deze emissies onder de huidige omstandigheden. Om het vrijkomen van methaan te voorkomen worden reducerende maatregelen genomen bij de nieuwbouw en renovatie van onze slibvergistingsinstallaties.
Verdeling van de CO₂-uitstoot over de diverse activiteiten binnen ons waterschap
Verdeling CO₂ naar activiteit
| Activiteit | Ton CO₂ | Percentage |
|---|---|---|
| Zuiveringsbeheer (brandstof, warmte en elektriciteit) | 230 | 0% |
| Zuiveringsbeheer (methaan en lachgas) | 33.561 | 80% |
| Zuiveringsbeheer (metaalzouten en polymeren) | 2.370 | 6% |
| Watersysteem (brandstof, warmte en elektriciteit) | 264 | 1% |
| Vrachttransport en personenvervoer | 5.723 | 13% |
| Huisvesting (brandstof, warmte en elektriciteit) | 18 | 0% |
| Totaal | 42.166 | 100% |
We blijven ondertussen stappen zetten om minder fossiele brandstoffen te gebruiken. We besparen energie, investeren in duurzame technieken en verduurzamen ons wagenpark en materieel. Ook kijken we kritisch naar ons eigen energiegebruik en waar dat slimmer kan. Uitdagingen rondom netcongestie (beschikbaarheid van energie) hebben een negatief effect op de uitvoerbaarheid van onze duurzame plannen.
Sinds mei 2024 passen we de Schoon en Emissieloos Bouwen Routekaart toe bij al onze aanbestedingen waar dat relevant is. De markt kan daar tot nu toe goed aan voldoen. De issues rondom netcongestie maken het realiseren van laadinfra tot een uitdaging. Hier zullen we met andere opdrachtgevers en stakeholders in de regio en met de markt gezamenlijk moeten optrekken.
De overkoepelende doelstellingen voor CO₂-uitstoot zijn verbonden met de speerpunten bij onze kerntaken, om deze concreet te maken binnen de kerntaken:
- We verminderen de CO₂-uitstoot bij de uitvoering van werkzaamheden aan de waterkeringen
- We verminderen de CO₂-uitstoot bij de uitvoering van werkzaamheden aan de waterketen
- We verminderen de uitstoot van broeikasgassen bij de uitvoering van het waterbeheer
- We hanteren duurzaamheid als leidend principe voor het beheer en onderhoud van het wegenareaal.
Half circulair in 2030, volledig circulair in 2050
In 2025 is er meer beweging gecreëerd om vanaf 2030 onze taken voor 50% circulair uit te voeren en om vanaf 2050 een volledig circulair werkend waterschap te zijn. Ondanks dat blijft circulaire regelgeving in ontwikkeling en de rijksoverheid heeft inmiddels specifiekere tussendoelen bepaald. (NPCE-2025). Samen met de Unie van Waterschappen wordt gekeken naar invulling van deze nieuwe doelen.
Er zijn in 2025 ook mooie circulaire mijlpalen behaald:
In het laatste kwartaal ging DuSpot van start. Via deze digitale marktplaats weten we wat voor materialen op welke werf liggen en kunnen de collega’s deze reserveren voor projecten.
Daarnaast zijn we in het najaar onderdeel geworden van de Circulaire Ketensamenwerking ‘Hoogwaardig Hergebruik’ waarbij maatschappelijke en private partners samen op gaan trekken om circulair materiaalgebruik uit de bouw en infra in de regio te stimuleren.
In 2025 zijn zestig collega’s opgeleid op het thema ‘Milieu Kosten Indicator’ (MKI). Hiermee is een belangrijke basis gelegd voor het werken met MKI binnen de organisatie.
Aangezien er nog hard wordt gewerkt aan het inrichten van de data-ontsluiting op de duurzame thema’s is er nog niets te zeggen of de circulaire doelen op tijd gehaald gaat worden.
In verschillende kerntaken is circulariteit als één van de speerpunten opgenomen:
Circulaire ketensamenwerking als toekomstig businessmodel
Ruim 20 ondernemers uit de bouw en infra, gemeente Hoeksche Waard, het Waterschap en de Omgevingsdienst werken samen aan een circulaire keten waarin reststromen hoogwaardig worden hergebruikt als grondstof of bouwmateriaal. Het doel: onze regio als een sterke, onafhankelijke en competitieve speler in een wereld die steeds meer beheerd wordt door (geopolitieke) risico’s in de toeleveringsketen.